به طور متوسط، میزان خرابی هارد دیسکها و هارد SSD ها پس از سه سال به طور چشمگیری افزایش مییابد. زمانی که درایو در معرض تغییر دما، رطوبت یا ضربههای خارجی قرار میگیرد، ممکن است زودتر این اتفاق بیفتد. اگر علائم اولیه خرابی هارد دیسک را بعد از سه تا پنج سال مشاهده کردید، مانند عملکرد پایینتر، تعداد فزاینده بدسکتورها یا حتی صداهای عجیب، باید به دنبال جستجوی راه حلها شوید.
3 نشانه برای اینکه چگونه بفهمیم هارد دیسک شما خراب است:
در بهترین موارد، هارد دیسکها به تدریج از کار میافتند و زمان کافی برای گرفتن یک کپی از دادههای خود و جایگزینی آنها قبل از مواجهه با خرابی مهلک را در اختیار شما قرار میدهند. اما دقیقا چگونه متوجه خواهید شد که هارد دیسک شما خراب است؟ در اینجا چند نکته وجود دارد.
1. کند شدن کامپیوتر، یخ زدن های مکرر، صفحه نمایش آبی مرگ
این سه عامل خرابی رایانه شخصی میتواند میلیونها علت مختلف داشته باشد که خرابی هارد دیسک یکی از آنهاست. اگر این مشکلات پس از نصب تازه یا در حالت ایمن ویندوز رخ دهد، تقریباً مطمئناً ریشه این اتفاق سخت افزار بد است، احتمالاً هارد دیسک خراب است.
برای حذف مشکل در هارد دیسک خود، میتوانید مجموعهای از ابزارهای تشخیصی را اجرا کنید، اما باید با بررسی داده های SMART (فناوری نظارت، تجزیه و تحلیل و گزارش خود) سیستم خود شروع کنید. درحالی که ویندوز بهطور خودکار این اطلاعات را در پسزمینه جمعآوری میکند، اما در پیشبینی خرابی هارد دیسک بسیار غیرقابل اعتماد است. ممکن است قبل از شروع یک اخطار SMART یک نقص مهم را تجربه کنید.
برای بررسی دستی وضعیت SMART درایو خود، به یک ابزار شخص ثالث مانند CrystalDiskInfo نیاز دارید. در قسمت Disk، دیسک مورد نظر را برای اسکن انتخاب کنید و وضعیت سلامت دیسک خود را یادداشت کنید.
اگر بعد از اجرای ابزارهای تشخیصی بیشتر بتوانید مشکلات سخت افزاری را حذف کنید، باید سیستم عامل خود را بازنشانی یا نصب مجدد کنید. ویندوز 10 و ویندوز 11 این گزینه را دارند که همه فایلهای شما را نگه دارند، اما در هر صورت، باید یک نسخه پشتیبان تهیه کنید.
2. خرابی داده ها و انباشته شدن بد سکتور
خرابی دادهها میتوانند به روشهای بی شماری نشان داده شوند. اگر به طور مکرر یکی از این علائم را مشاهده کردید، به احتمال زیاد هارد دیسک شما به تدریج از کار میافتد:
- نام فایل یا پوشه درهم
- پیام های خطای تصادفی هنگام باز کردن، جابجایی یا ذخیره فایلها
- فایلهایی که باز نمیشوند
- خرابی دادهها در فایلهای شما
- ناپدید شدن فایلها یا پوشهها
خرابی دادهها در نقطه ایجاد یا ذخیره داده اتفاق میافتد. ممکن است ویروسی با فایلهای شما تداخل داشته باشد، اما همچنین میتواند بخشهای بدی در هارد دیسک شما باشد.
بدسکتورها قسمتهای هارد دیسک هستند که یکپارچگی دادهها را حفظ نمیکنند. ویندوز به طور خودکار بخشهای بد را پوشش میدهد، بنابراین شما آنها را متوجه نخواهید شد مگر اینکه با مشکلات دادههای خراب مواجه شوید. با این حال، بخشهای بد میتوانند به سرعت در یک هارد دیسک خراب جمع شوند، به این معنی که این مشکلات را بیشتر مشاهده خواهید کرد.
یک ابزار دستوری ویندوز به نام CHKDSK میتواند به شما کمک کند به صورت انتخابی، تمام بخشها یا سکتورهای فضای ذخیره سازی را به دنبال سکتور معیوب جستجو کند و آنها را از استفاده بعدی حذف کنید. برای اسکن سریع:
- Windows + E را فشار دهید تا File Explorer باز شود، به This PC بروید، روی دیسک یا پارتیشن خراب کلیک راست کرده و Properties را انتخاب کنید.
- در قسمت Properties، به تب Tools بروید و روی Check کلیک کنید. اگر ویندوز به این نکته اشاره کرد که «نیازی نیست این درایو را اسکن کنید»، میتوانید روی Scan drive کلیک کنید تا ابزار را اجرا کنید. پس از اتمام، میتوانید خطاهایی را که پیدا میکند اصلاح کنید.
یک اسکن دقیق تر چک دیسک میتواند زمان زیادی طول بکشد و نیاز به راه اندازی مجدد دارد. زمانی میتوانید این کار انجام دهید که برای یک شب و یک روز بدون استفاده از کامپیوتر سر کنید:
- با کلیک راست روی Start و انتخاب Command Prompt (Admin) یک خط فرمان Administrator را باز کنید.
- دستور زیر را برای بازیابی اطلاعات و رفع خطاها اجرا کنید: chkdsk /rc: (for your C: drive)
- در صورت پرس و جو، Y را وارد کنید و پس از راه اندازی مجدد رایانه، CHKDSK اجرا میشود.
3. صداهای عجیب
وقتی صداهای عجیب و غریب از هارد دیسک خود میشنوید، یعنی قرار است به زودی دچار مشکل شوید و با علائم خرابی هارد دیسک مواجه هستید. صدای تکراری معروف به کلیک مرگ به دلیل تلاش سر هارد دیسک برای نوشتن داده، شکست، بازگشت به موقعیت اصلی خود و بارها و بارها تلاش مجدد آن ایجاد میشود. صداهای ساییدن یا خراش، نشان میدهند که بخشهایی از سخت افزار، مانند یاتاقانها یا موتور دوک نخ ریسی از کار افتادهاند.
در این مرحله، اگر بتوانید اطلاعات را از هارد دیسک خود بازیابی کنید، خوش شانس هستید.
هارد ها و هاردهای SSD چقدر عمر می کنند؟
هارد دیسکها و درایوهای حالت جامد به طور متفاوتی از کار میافتند و این در طول عمر آنها نیز منعکس میشود:
- هارد دیسکها بین سه تا پنج سال عمر میکنند، اما در شرایط ایدهآل، ممکن است تا 10 سال عمر کنند.
- SSD ها معمولاً پنج سال یا بیشتر دوام میآورند زیرا قطعات متحرک ندارند و طول عمر آنها در درجه اول به استفاده بستگی دارد.
در هر دو مورد، نگهداری اطلاعات حساس روی یک درایو بدون نسخه پشتیبان به مدت پنج سال یا بیشتر باعث ایجاد مشکل می شود.
من فکر می کنم هارد دیسک من در حال خراب شدن است، چه کاری باید انجام بدهم؟
شما مشکوک هستید که خرابی هارد دیسکتان هر روز به شما نزدیک و نزدیکتر میشود؟ حقیقت این است که احتمالاً همینطور است. در این مرحله میتوانید اقدام زیر را انجام دهید.
مرحله 1: از اطلاعات خود نسخه پشتیبان تهیه کنید
بهترین کاری که میتوانید انجام دهید این است که همیشه نسخه پشتیبان از اطلاعات خود را در درایو دوم نگه دارید و برای جایگزینی آماده باشید. بعید است که دو درایو همزمان از کار بیفتند. یک استثنا میتواند بلایای طبیعی مانند سیل یا آتش سوزی باشد. برای این موارد، توصیه میکنیم یک کپی از مهمترین اطلاعات خود را در یک مکان فیزیکی متفاوت، به عنوان مثال، در محل کار یا با یکی از اعضای خانواده یا یک دوست نگهداری کنید.
همچنین میتوانید از یک پشتیبان آنلاین مانند OneDrive یا Google Drive استفاده کنید. اگر از Microsoft Office استفاده میکنید، اشتراک خود را به اشتراک Microsoft 365 ارتقا دهید، که آخرین نسخه Office و 1 ترابایت فضای ذخیره سازی OneDrive را در اختیار شما قرار میدهد.
اگر درایو شما از قبل آسیب دیده است، یک ابزار بازیابی اطلاعات ممکن است بتواند اطلاعات شما را بازیابی کند.
مرحله 2: درایو را جایگزین کنید
مرحله 3: درایو قدیمی خود را با حفظ امنیت دور بیندازید
قبل از اینکه درایو قدیمی خود را دور بیندازید، به خاطر داشته باشید که درایو را پاک کنید تا از بازیابی اطلاعات توسط شخص ثالث جلوگیری شود.
هر کاری که انجام میدهید، لطفاً درایو خراب خود را در سطل زباله نیندازید. وسایل الکترونیکی حاوی فلزات گرانبها و اجزای سمی هستند که به محل دفن زباله تعلق ندارند. سخت افزار خود را به یک مرکز بازیافت الکترونیکی محلی ببرید، از فروشگاه الکترونیکی خود بپرسید که آیا آن را پس میگیرند یا خیر، یا از برنامهای مانند برنامه بازیافت الکترونیکی رایگان Western Digital استفاده کنید که در خرید بعدی 15 درصد تخفیف به شما میدهد.
هارد دیسک من خراب شد و پشتیبان ندارم!
هنوز برای بازیابی اطلاعاتتان دیر نیست. اگر هارد دیسک شما حاوی اطلاعات گرانبهایی است و دیگر نمیتوانید ویندوز (یا لینوکس) آن را تشخیص دهد، آخرین راه حل شما یک سرویس حرفهای بازیابی اطلاعات است. بهترین شرکتها موفق به بازیابی اطلاعات از هارد دیسکهای خرد شده در حملات 11 سپتامبر به مرکز تجارت جهانی شدند . با این حال، بدترین آنها ممکن است از شما کلاهبرداری کند، بنابراین قبل از جدا شدن از هارد دیسک و پول نقد خود، حتما یک شرکت معتبر را انتخاب کنید.
در اینجا چند پیشنهاد هستند:
خدمات بازیابی اطلاعات می توانند با خیال راحت هارد دیسک شما را برای رفع خرابیهای مکانیکی یا تعویض قطعات باز کنند. این باعث میشود درایو به اندازه کافی برای پشتیبان گیری از اطلاعات شما کار کند. انجام این اصلاحات در خانه اگر غیرممکن نباشد، سخت است، زیرا تعمیر هارد دیسک به یک محیط اتاق تمیز نیاز دارد. به همین دلیل است که این شرکتها حق بیمه سنگینی دریافت میکنند.
اجازه ندهید هارد دیسک شما خراب شود!
برای تشخیص خرابی هارد دیسک به علائم یا نرم افزار اعتماد نکنید. احتمال شکست غیرمنتظره بدون هیچ گونه علامت هشداری وجود دارد. به جای تلاش برای پیشبینی چیزی که حتی کمتر از آب و هوا قابل پیشبینی است، باید به نسخههای پشتیبان تکیه کنید.
اگر محتوای ما برایتان جذاب بود و چیزی از آن آموختید، لطفاً لحظهای وقت بگذارید و این چند خط را بخوانید:
ما گروهی کوچک و مستقل از دوستداران علم و فناوری هستیم که تنها با حمایتهای شما میتوانیم به راه خود ادامه دهیم. اگر محتوای ما را مفید یافتید و مایلید از ما حمایت کنید، سادهترین و مستقیمترین راه، کمک مالی از طریق لینک دونیت در پایین صفحه است.
اما اگر به هر دلیلی امکان حمایت مالی ندارید، همراهی شما به شکلهای دیگر هم برای ما ارزشمند است. با معرفی ما به دوستانتان، لایک، کامنت یا هر نوع تعامل دیگر، میتوانید در این مسیر کنار ما باشید و یاریمان کنید. ❤️
